Dołącz do czytelników Ruszaj w Drogę! Dołącz do czytelników Ruszaj w Drogę!

Cześć! Zapisz się na nasze podróżnicze maile.

Dołącz do czytelników Ruszaj w Drogę!

Dostaniesz plan na 10 jednodniowych wycieczek po Kaszubach. W następnych e-mailach poznasz jeszcze więcej pomysłów na bliskie wycieczki i zaprosimy Cię na nasze prezentacje o Polsce.

Piszemy maksymalnie 3 wiadomości w miesiącu. Do przeczytania!

Kasia i Maciej Marczewscy

Menu

» » »

Krzemionki - kopalnia krzemienia sprzed 5 tysięcy lat

Potraficie wyobrazić sobie jak wyglądał świat przed pięcioma tysiącami lat? Jeśli pomyśleliście o dinozaurach, to sięgnęliście pamięcią zbyt daleko. Z kolei, jeśli choć przez chwilę w waszej wyobraźni pojawił się obraz pradawnych ludów zajmujących się zbieractwem i łowiectwem, to jesteście już bardzo blisko. Ludy sprzed 5 tysięcy lat poznały już techniki obróbki kamienia, dzięki którym możliwa była uprawa pól, wytwarzanie prymitywnych narzędzi i broni. I odkryli, że do tych celów znakomicie nadaje się bardzo wytrzymały krzemień pasiasty - dzisiejszy symbol Gór Świętokrzyskich.

krzemionki  - prehistoryczna kopalnia krzemienia

Zabieramy Was dzisiaj na wycieczkę do prehistorycznej kopalni krzemienia pasiastego w Krzemionkach, w województwie świętokrzyskim. W okolicach dzisiejszego kompleksu turystycznego odkryto ponad 4 tysięcy pradawnych kopalni - począwszy od najprostszych dwumetrowych jam po bardziej skomplikowane ponad 10-metrowe wyrobiska. Mówi się, że Krzemionki są jedynym tego typu obiektem na świecie, który został otwarty dla szerszej publiczności!

Inspirujące Krzemionki

Krzemionki pojawiają się niemalże w każdym przewodniku po Świętokrzyskiem i bez większego zastanowienia niemalże od razu wpisałem je na naszą listę obiektów do zwiedzenia. Czy było warto? A jakże!

Krzemionki okazały się jednym z bardziej inspirujących miejsc, które miałem okazję zobaczyć w Polsce. Bardzo pozytywnie zaskoczył mnie poziom w jaki przygotowano trasę dla turystów, profesjonalna opieka przewodnika jak i sam nowo wybudowany kompleks muzealny. Już po pierwszych minutach odniosłem wrażenie, że znajduję się w atrakcji na europejskim poziomie.

Najważniejszy zabytek prahistoryczny Europy Środkowej

Na oficjalnej stronie muzeum możemy przeczytać, że znaleźliśmy się w najważniejszym zabytku prahistorycznym w Europie Środkowej! Kopalnie krzemienia, które możemy tu podziwiać powstały 4-5 tysięcy lat temu i w najbliższej okolicy zlokalizowano ich około 4 tysięcy! W każdej z nich pracowali niegdyś prymitywni górnicy, którzy w bardzo trudnych warunkach wydobywali krzemień i wykorzystywali go do produkcji narzędzi i broni.

Wśród tysięcy neolitycznych wyrobisk odkryto zarówno te najprostsze – dwumetrowe jamy w ziemi, jak i bardziej skomplikowane kopalnie o szybach głębokości dochodzącej nawet do 10 metrów. W takiej pojedynczej kopalni pracowało kilku wyspecjalizowanych górników. W korytarzach o wysokości nie przekraczającej 120 cm, prawdopodobnie na kolanach, odłupywali kolejne warstwy krzemienia, oświetlając miejsce pracy łuczywem. Aż trudno sobie wyobrazić jak ciężka musiała być to praca, biorąc dodatkowo pod uwagę, że krzemień jest bardzo twardym i wytrzymałym kamieniem.

Spróbujcie sobie wyobrazić te warunki: bardzo wąski tunel, gdzieniegdzie oświetlony nikłym światłem łuczywa i ten przenikający każdy zakamarek, świdrujący w głowie odgłos tłuczonego kamienia. Wizja żywcem wyjęta z neolitycznego horroru, prawda?



Znalezione kawałki krzemienia, po wstępnej selekcji umieszczano w koszach i workach i transportowano na powierzchnię. Tuż przy szybach zlokalizowane były miejsca obróbki krzemienia, w których tworzono narzędzia i broń, a te podobno wędrowały nawet do miejsc odległych o 660 km!

Skarby ukryte pod ziemią

Praktycznie do 1922 roku nikt nie wiedział jakie skarby kryje świętokrzyska ziemia. Do czasu odkrycia pierwszych wyrobisk przez Jana Samsonowicza. Przez wiele lat prowadzono w nich prace archeologiczne oraz przystosowywano kolejne kopalnie do zwiedzania. Dzisiaj, za pomocą betonowych korytarzy, połączono kilkanaście wyrobisk i udostępniono turystom oświetloną, podziemną trasę o długości 500 metrów.

Jednym z najsłynniejszych odkryć, było odnalezienie prahistorycznego rysunku naskalnego przedstawiającego Wielką Boginię Matkę, który stał się symbolem Krzemionek.

krzemionki  - prehistoryczna kopalnia krzemieniaKrzemionki - logo rysunek Bogini Matki

Nowoczesny kompleks turystyczny

Po przyjeździe do Krzemionek, które znajduje się rzut przysłowiowym wąchockim beretem od Ostrowca Świętokrzyskiego uwagę przykuwa kompleks nowoczesnych budyków, które dzięki wsparciu unijnemu (projekt o wartości ponad 11 mln zł!) zostały oddane do użytku w 2011 roku. W pawilonach mieści się informacja turystyczna, sale wystawowe, konferencyjne, biblioteka, magazyny i pracownie. Dookoła mała architektura, duży darmowy parking i ścieżki spacerowe. W raporcie czytamy, że obiekt stał się wizytówką całego Powiatu Ostrowieckiego. Klasa!

krzemionki  - hala wystawowakrzemionki  - hala wystawowa

Zwiedzanie z przewodnikiem


Pomimo, że byliśmy tylko we dwójkę, dostaliśmy przewodnika, który oprowadzał nas po trasie turystycznej i opowiadał historię tych terenów. Zwiedzanie kompleksu bez tych wszystkich opowieści prawdopodobnie nie byłoby takie ciekawe.

Trasę rozpoczęliśmy od przejścia przez pawilony wystawiennicze prezentujące stanowiska obróbki krzemienia oraz pokazujące sposoby drążenia kopalni i wydobycia surowca.

krzemionki  - szlak do podziemikrzemionki  - hala wystawowakrzemionki  - kopalnia krzemienia pasiastego

(gdybyście byli ciekawi jak wyglądała najprostsza neolityczna kopalnia to polecamy poniższy film oraz pozostałe ze strony muzeum pokazujące bardziej skomplikowane wyrobiska )



Po krótkim wprowadzeniu i zapoznaniu się z wyrobiskami i sposobami ochrony szybów zaczyna się najlepsze - schodzimy pod ziemię!

krzemionki  - kopalnia krzemienia pasiastegokrzemionki  - kopalnia krzemienia pasiastego

Schodzimy pod ziemię!

A tam, dzięki podświetleniu, rekonstrukcjom i pogłębionemu chodnikowi dla turystów można zobaczyć jak mogła wyglądać kopalnia 5-6 tys. lat temu. Podobno warstwy wyrobisk znajdujące się ponad żółtą linią i zabezpieczone drucianą siatką są oryginalne, nie tknięte ludzką ręką.

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu turyści zwiedzający te kopalnie musieli to robić na czworakach. My dzisiaj mamy większy komfort - korytarzami połączono kilkanaście prastarych wyrobisk, a najważniejsze miejsca dodatkowo podświetlono.
krzemionki  - kopalnia krzemienia pasiastegokrzemionki  - kopalnia krzemienia pasiastegokrzemionki  - prehistoryczna kopalnia krzemienia
W kopalni świetnie wyeksponowano buły krzemienia pasiastego, aby pokazać technikę jego wydobycia z miękkiego wapienia.

Po przejściu kilkunastu komnat, po kilkudziesięciu minutach trafiamy spowrotem na powierzchnę.

krzemionki  - prehistoryczna kopalnia krzemieniakrzemionki  - kopalnia krzemienia pasiastegokrzemionki  - kopalnia krzemienia pasiastegokrzemionki  - kopalnia krzemienia pasiastego

Kolejny pozytywny przykład

Krzemionki są dla nas pozytywnym przykładem na to, jak skarb w postaci neolitycznych kopalni krzemienia pasiastego przekuć w atrakcję turystyczną na wysokim poziomie.

Obsługa przewodnicka, współczesne pawilony, świetnie zorganizowana trasa turystyczna a także rekonstrukcja neolitycznej osady, w której odbywają się zajęcia historyczne dla dzieci, to wzór, z którego warto czerpać inspirację.
krzemionki  - wioska neolitycznakrzemionki  - wioska neolitycznakrzemionki  - wioska neolityczna, warsztaty dla dzieci

Czy polecamy Krzemionki ? Oczywiście - to jedyna taka okazja, aby cofnąć się w czasie o 5 tysięcy lat, zejść pod ziemię i poczuć się jak prehistoryczni górnicy wydobywający krzemień pasiasty - dzisiejszy symbol regionu świętokrzyskiego.

Tuż przed wizytą w Krzemionkach koniecznie obejrzycie nasze zdjęcia i zamieszczone wyżej filmy - będziecie wiedzieli na co warto zwrócić uwagę podczas zwiedzania. I co najważniejsze: nie dajcie sobie wmówić, że tak małe podziemne wyrobiska są nieciekawe. Bo to nieprawda! :)

Więcej informacji

Wpis powstał w ramach cyklu "Ruszamy w Świętokrzyskie". Więcej podobnych ciekawostek na naszym blogu:

KOLEJNA RELACJA Starszy post

10 komentarzy :

Dołącz do dyskusji. Dodaj komentarz w polu poniżej lub przewiń w dół i skomentuj przez Facebooka.
  1. O tyk miejscu wiedziałam, ba byłam tam dawno ale widzę, że wygląda inaczej, można zejść po ziemie i obejrzeć niesamowite skarby!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. pod ziemią jest super, ale także na ziemi jest bardzo nowocześnie :) koniecznie musisz pojechać tam ponownie Mażeno :)

      Usuń
  2. Osobiście zawsze bardziej interesowały mnie prastare ludy niż dinozaury. Świetny wpis o miejscu którego nie znałem
    Pozdrawiam serdecznie

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. zwiedzanie z przewodnikiem powoduje, że nawet dla osób, których dotąd nie interesowały prastare ludy, wycieczka będzie ciekawa. dziękujemy - cieszymy się, że wpis się podoba :) pozdrawiam!

      Usuń
  3. W Krzemionkach byłem kilka razy. Przy ostatniej wizycie byłem zaskoczony rozmachem inwestycji.
    Miejsce wspaniałe ale jeszcze niestety mało znane. Naprawdę warto tu przyjechać a przy okazji odwiedzić niedaleki Bałtów.
    Pozdrawiam,
    Jacek

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. my byliśmy po raz pierwszy i faktycznie rozmach też nas zaskoczył. w Bałtowie byliśmy. być może wkrótce na RwD! pojawi się pełniejsza relacja, ale to kolejny przykład na który warto zwrócić uwagę :)

      Usuń
  4. Świetnie to zagospodarowali,tylko brać przykład!
    "panoramyjutra.pl/zdjecia-panoramiczne/gora-zborow-podlesice.html"
    Pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. dokładnie to samo chcieliśmy przekazać przygotowując artykuł :)

      Usuń
  5. Koniecznie muszę się tam wybrać, a po Waszej relacji jeszcze bardziej chce ;)

    OdpowiedzUsuń

Ruszaj w Drogę?

Czytasz największy blog podróżniczy o Polsce. Znajdziesz u nas ponad 400 pomysłów na wycieczki i pokażemy Ci gdzie pojechać i co warto zobaczyć w Polsce. Miejsca sprawdzamy i zwiedzamy osobiście. Polecamy spis A-Z ciekawych miejsc i wyszukiwarkę.

KASIA I MACIEJ MARCZEWSCY

Od ośmiu lat #wDrodze, a od pięciu prowadzimy największy blog podróżniczy o Polsce. Jesteśmy pozytywnie zakręceni na punkcie polskiej turystyki.

KLUB RUSZAJ W DROGĘ!

Prowadzimy prezentacje, warsztaty i spotkania podróżnicze. Opowiadamy o polskich regionach i dzielimy się naszymi pomysłami na podróże po Polsce.

FUNDACJA RUSZAJ W DROGĘ!

Promujemy polską turystykę w Polsce, pomagamy organizacjom turystycznym w dotarciu do nowych turystów i prowadzimy warsztaty branżowe.